فیشرآباد؛ روایتی از تهران قدیم
اگر امروز در محدوده خیابان سپهبد قرنی و ایرانشهر قدم بزنید، شاید کمتر کسی این بخش از تهران را با نام «فیشرآباد» بشناسد؛ نامی قدیمی که روزگاری هویت یکی از محلههای شناختهشده تهران را شکل میداد.
فیشرآباد کجای تهران بود؟
داستان فیشرآباد به سالهای پایانی دوره قاجار بازمیگردد. نام این محله از آنتوان فیشر، از کارکنان سفارت اتریشـمجارستان در تهران گرفته شده است. فیشر در بیرون از خندق شمالی تهران و در محدوده خیابان سپهبد قرنی امروزی، باغ و عمارتی داشت که به «فیشرآباد» شهرت پیدا کرد.
در آن روزگار، این بخش در حاشیه تهران قرار داشت و هنوز خبری از خیابانهای پرتردد و ساختمانهای متراکم امروز نبود. باغها، زمینهای باز و مسیرهای منتهی به بیرون شهر، بخش مهمی از چشمانداز این محدوده را تشکیل میدادند.
با گسترش تهران به سمت شمال، زمینهای اطراف باغ فیشر نیز بهتدریج آباد شدند. نامی که ابتدا به یک باغ و املاک پیرامون آن اشاره داشت، کمکم بر محله باقی ماند و برای سالها در نقشهها و حافظه شهری تهران دیده میشد.
با تغییر چهره شهر و نامگذاری دوباره خیابانها، عنوان «فیشرآباد» بهتدریج از کاربرد روزمره فاصله گرفت؛ اما رد آن همچنان در نقشههای قدیمی، اسناد و روایتهای تهران باقی مانده است.
از فیشرآباد تا کافهموزه تایپ
کافهموزه تایپ امروز در همین محدوده تاریخی تهران قرار دارد؛ جایی که گذشته شهر هنوز میان خیابانها، ساختمانها و روایتهای قدیمی آن قابل دنبال کردن است. ماشینهای تحریر، روزنامهها، عکسها و اشیای قدیمی موزه نیز هرکدام بخشی از همین حافظه شهری را روایت میکنند.
نقشهای که در کافهموزه تایپ میبینید، محدوده فیشرآباد را در سال ۱۳۴۳ خورشیدی نشان میدهد؛ محلهای که از شرق به ایرانشهر، از غرب به خیابان ویلا، از شمال به محدوده کریمخان و از جنوب به خیابان انقلاب امروزی میرسید.